U susret Nacionalnom danu borbe protiv raka dojke, 20. mart

Rak dojkeje predstavlja najčešći maligni tumor kod žena u svetu, a u Republici Srbiji je i jedan od najčešćih uzroka prevremene smrti kod žena.Rizik žena da tokom života obole odraka dojke iznosi oko 12,4%. To znači da jedna od osam žena može očekivati da će tokom svog života oboleti od ove bolesti.
Svake godine u Srbiji se registruje oko 4000 novih slučajeva ove bolesti, što predstavlja više od četvrtine svih malignih bolesti kod žena.Od raka dojke u Srbiji godišnje umre 1600 žena, što čini oko 18%smrtnosti od raka. Prema podacima Registra za rak Zavoda za javno zdravlje Šabac, 2012. godine u Mačvanskom okrugu obolelo je 123 žene (standardizovana stopa incidencije 47,7 na 100000) a umrlo 57 žena (standardizovana stopa mortaliteta 16,4 na 100000) U opštini Šabac, tokom 2012. od raka dojke obolelo je 58 žena (22,4% ustrukturi svih malignih tumora kod žena i standardizovana stopa incidencije 56 na 100000).
Rak dojke seu našoj zemlji najčešće otkriva u odmakloj fazi. U trenutku postavljanja dijagnoze, kod više od polovine žena je došlo do širenja bolesti iz dojke u regionalne limfne žlezde, na kožu, ili već postoje udaljene metastaze, što značajno smanjuje njihove šanse za izlečenje. Značajan pokazatelj je i veličina tumora u trenutku otkrivanja: samo kod 30% žena tumor dojke seotkrije dok je manjih dimenzija,do 2 cm; udeo tumora koji se još uvek ne mogu napipati, a otkrivaju se mamografskim snimanjem je zanemarljiv.

S obzirom na važnost problema, Ministarstvo zdravljaje, uvažavajući preporuke SZO, analizirajući skrining programe drugih zemalja i koristeći njihova iskustva, sačinilo program za skrining raka dojke i u našoj zemlji koji ima cilj rano otkrivanje raka dojke, adekvatnu dijagnostiku i terapiju, smanjenje smrtnosti i poboljšanje kvaliteta života žene.
Skrining predstavlja otkrivanje bolesti, korišćenjem skrining testa u prividno zdravoj populaciji koja nepokazuje znake bolesti. Skrining se sprovodi organizovanjem mamografskih pregleda kod zdravih žena uzrasta od 50 do 69 godina. Otkrivanjeraka dojke u ranoj fazi pored visoke šanse za izlečenje, omogućava i primenu poštednih hiruških intervencija, brži oporavak, smanjene invalidnosti, bolji kvalitetživota kao i smanjenje troškova lečenja i indirektnih troškova bolesti.
Organizovani skrining raka dojke u Mačvanskom okrugu sprovodi se od marta meseca 2014., na području DZ Šabac i DZ Loznica a za koordinaciju sprovođenja skrininga zadužen je Zavod za javno zdravlje Šabac. Ukupan broj žena koji je pozvan na skrining u oba doma zdravlja, od marta do kraja 2014. godine je 7678 (5602 u Šapcu i 2076 u Loznici).Od ukupnog broja žena pozvanih na skrining, mamografiju je uradilo skoro 3000 žena (u Šapcu preko 2000 žena i skoro 1000 žena u Loznici). Prisustvo malignog tumora, nakon pozitivnog mamografskog nalaza, potvrđeno je kod 5 žena (3 u Loznici i 2 u Šapcu) .
Rak dojke otkriven u ranoj fazi podrazumeva potpuno izlečenje u preko 90% slučajeva. Apelujemo na žene da se odazovu na poziv iz Doma zdravlja, urade mamografski pregled koji je bezbolan, bezbedan i jedini efikasan način u borbi protiv raka dojke.

Koordinator za program
skrininga raka za Mačvanski okrug

dr Olivera Stojanović spec. soc. med.